Sözleşmeli personelin maaşından kesinti yapılması

CEVAP:

Kurumunuzda çalışan sözleşmeli personele ödenen sosyal denge tazminatından sigorta prim payının kesilmesi yönünde yaptığınız işlemlerin, mevzuata aykırı olması nedeniyle durdurulması ve sözleşmeli personelin maaşlarından işbu kesintilerin yapılmaması gerekmektedir.

Bilindiği üzere 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesi çerçevesinde yapılan sosyal denge sözleşmeleri gereğince yerel yönetim hizmet kolu çalışanlarına sosyal denge tazminatı ödenmektedir. Sosyal denge sözleşmelerinden 657 sayılı Kanuna tabi devlet memurları ile birlikte ilgili mevzuatına göre istihdam edilen sözleşmeli personel de yararlanmaktadır. Sosyal denge tazminatı da nihayetinde bir kazanç olduğu için bir kısım kesintiler yapılabilecek olmakla birlikte bu kesintilerin kanuna dayalı olması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu çerçevede sosyal denge tazminatından yapılabilecek kesintiler gelir vergisi ile damga vergisi olup, sigorta prim payının kesilmesi ise mümkün değildir.

 Zira 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Kanunu’nun Prime Esas Kazançlar başlıklı 80 inci maddesiyle sigorta primi kesilecek kazançlar tek tek sayılmış olup sosyal denge tazminatı bu sayılanlar içerisinde yer almamaktadır. Dolayısıyla sosyal denge sözleşmesinden kaynaklanan ödemelerin prime esas kazançlardan sayılabilmesi ve böylece sigorta primi kesilebilmesi için 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinde açıkça zikredilmesi gerektiğinden dolayı sosyal denge tazminatından sigorta prim payı kesilemez.

Kanunilik ilkesi bunu gerektirmektedir. Anayasa’nın 123. maddesinin 1. fıkrasında “İdare kuruluş ve görevleriyle kanunla düzenlenir” şeklinde kaleme alınan kanunî idare ilkesi, hukuk devletinin gereği olarak idarenin kuruluşu ile görevlerini ve yetkilerini, hukuki öngörülebilirlik sağlayacak bir esasa, kanunîlik ölçütüne tâbi kılmıştır. İdarenin kanunîliği ilkesine göre idarenin eylem ve işlemleri hem kanuna dayanmalı, hem de bu eylem ve işlemler kanuna aykırı olmamalıdır. Yani kanun, idarenin faaliyette bulunabilmesinin hem şartı, hem de sınırıdır.

Ayrıca sosyal denge sözleşmelerinden kaynaklı ödemelerin prime esas kazanç sayılması, emekliliğe ilişkin sosyal ve mali haklar açısından Sosyal Güvenlik Kurumuna ekstra yükümlülük getireceğinden dolayı kanunda açıkça düzenlenmesi gerektiği de tartışmasızdır.

Netice itibariyle, kurumunuzda çalışan sözleşmeli personele sosyal denge sözleşmesi kapsamında ödenen tazminat ve diğer ödemelerden sigorta prim payı kesilmesine yönelik işlemlerin iptal edilmesi için gereğinin yapılması arz/rica ederiz.